جلال جلالى زاده
132
مبادى و اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )
قدس است كه به معناى پاكى و منزه بودن است و آن وصف حديث است تا از كلام خداوند كه قرآن است و مستقيم و بدون واسطه ، لفظ و معناى آن بر پيامبر نازل مىشود متمايز گردد ، اما در حديث قدسى لفظ از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و معنا از سوى خداوند است . حديث ثقلين : إنى تارك فيكم الثقلين كتاب اللّه و سنتى ناميدن آن به ثقلين براى آن است كه رعايت حقوق آنها سنگين است . حديث حسن : حديثى است كه راويانش عادل ، اما از نظر حافظه ضعيفتر از راويان صحيح مىباشند كه بر دو قسم است . حسن لذاته و حسن لغيره . حديث صحيح : آن است كه به وسيلهى راوى عادل و حافظ از راوى مانند خود تا اول سند بدون شذوذ و ضعف روايت شده باشد . حديث ضعيف : هر حديثى كه صفات قبول در آن نباشد ، يا اوصاف صحيح و حسن را نداشته باشد و ضعف يا به متصل نبودن سند يا به اسبابى ديگر مانند نقصان عدالت يا حافظه بر مىگردد . داراى اقسامى است : منقطع ، معضل ، مدلّس ، معلّل ، مضطرب ، مضعّف ، مقلوب ، شاذ ، منكر ، متروك و مطروح . دربارهى مرسل و موقوف و مقطوع اختلاف است . حديث مرسل آن است كه تابعى آن را از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده باشد . حديث عزيز : آن است كه دو نفر آن را روايت كرده باشند . حديث غريب : آن است كه يك نفر آن را روايت كرده باشد . حديث مؤنّن : در سند حديث آمده است : « حدثنا فلان أنّ فلانا حدثه بكذا » مانند « حدّث مالك عن ابن شهاب أن سعيد بن المسيب قال كذا . » حديث متروك : آن است كه راوى متهم به كذب در حديث يا در عمل است ، يا فسق او در قول يا عمل آشكار شده است يا كسى كه خطاى او آشكار و غفلت او زياد است ، روايت كرده باشد ، مانند احاديث عمرو بن شمر از جابر جعفى . حديث متصل : كه موصول هم ناميده مىشود ، آن است كه سندش از ابتدا تا انتها متصل است ، چه مرفوع و چه